Trong bản vẽ lắp SOLIDWORKS, Balloon (ký hiệu chú thích chi tiết) và BOM – Bill of Materials (bảng kê vật tư) giúp người đọc xác định đúng linh kiện, mã hàng và số lượng cần lắp ráp hoặc gia công. Tuy nhiên, không ít trường hợp Balloon hiển thị số 1, 2, 3 trong khi cột Part Number của BOM lại chứa các mã như CK-001, CK-002; hoặc số Balloon không khớp với dòng tương ứng trong bảng vật tư.
Vậy cách đồng bộ Part Number giữa Balloon và BOM trong SOLIDWORKS như thế nào? Điều quan trọng đầu tiên là phân biệt rõ Item Number với Part Number. Sau đó, người dùng cần thiết lập đúng mã chi tiết ở Part/Configuration, kiểm tra cột BOM, chọn kiểu thông tin cho Balloon và bảo đảm Drawing View đang liên kết với đúng bảng BOM.
Bài viết dưới đây hướng dẫn từng bước và nêu cách xử lý những lỗi thường gặp.
TRỌN BỘ [TÀI LIỆU + VIDEO] TỰ HỌC AUTOCAD, SOLIDWORKS, MASTERCAM, INVENTOR, CATIA
1. Phân biệt Item Number và Part Number trong SOLIDWORKS
Đây là bước quan trọng nhất vì Balloon hiển thị Item Number không có nghĩa là Part Number bị sai.
| Thông tin | Ý nghĩa | Ví dụ |
| Item Number | Số thứ tự của dòng chi tiết trong bảng BOM | 1, 2, 3 |
| Part Number | Mã nhận diện chi tiết, cụm lắp hoặc vật tư | CK-001, CK-002 |
| Balloon | Nhãn liên kết đến thành phần trong bản vẽ; có thể hiển thị Item Number, Part Number hoặc thông tin khác | 3 hoặc CK-003 |
| BOM | Bảng vật tư gồm mã chi tiết, mô tả, số lượng và các trường cần thiết | ITEM NO., PART NUMBER, QTY. |
Ví dụ: Trong BOM, chi tiết bánh răng có Item Number = 3 và Part Number = CK-003. Nếu Balloon text được đặt là Item Number, nhãn hiển thị 3. Muốn nhãn hiển thị CK-003, hãy chọn Part Number (BOM) trong phần thuộc tính Balloon.
Không nhất thiết phải đổi toàn bộ Balloon sang Part Number: trong bản vẽ lắp tiêu chuẩn, cách dùng phổ biến là Balloon hiển thị Item Number, còn người đọc tra mã Part Number ở dòng tương ứng của BOM.
Chỉ chuyển sang Part Number nếu quy định hồ sơ kỹ thuật hoặc mục đích sử dụng yêu cầu.
2. Vì sao Balloon và BOM bị sai hoặc không đồng bộ?
Một số nguyên nhân thường gặp gồm:
- Chọn nhầm kiểu Balloon text: Balloon đang lấy Item Number thay vì Part Number (BOM), hoặc ngược lại.
- Drawing View liên kết sai bảng BOM: Dễ xảy ra khi một bản vẽ có nhiều bảng BOM hoặc nhiều cấu hình (Configuration).
- Part Number của Configuration chưa đúng: BOM đang lấy Document Name hay Configuration Name thay vì mã do người dùng quy định.
- BOM sử dụng cột Custom Property khác: Cột mã vật tư tùy chỉnh có thể không cùng nguồn dữ liệu với tùy chọn Part Number (BOM) trên Balloon.
- Sắp xếp hoặc đánh số lại BOM: Item Number đổi theo cách sắp xếp, trong khi bản vẽ chưa được kiểm tra lại liên kết.
- Chi tiết bị loại khỏi BOM hoặc cấu hình không phù hợp: Balloon có thể xuất hiện dấu sao (*) thay cho số thứ tự.
Cách xử lý hiệu quả là xác định dữ liệu nào cần đồng bộ: số thứ tự dòng BOM hay mã chi tiết.
Sau đó kiểm tra lần lượt từ mô hình đến bảng BOM và Balloon, thay vì sửa số thủ công trên từng nhãn.
Tham khảo khóa học SOLIDWORKS thiết kế cơ khí 3D
Bước 1: Thiết lập Part Number cho Part hoặc Configuration
Trước khi làm bản vẽ lắp, nên chuẩn hóa mã của các chi tiết. Với trường Part Number mặc định của BOM, thực hiện:
- Mở file Part (.SLDPRT) hoặc Assembly (.SLDASM) liên quan.
- Chuyển sang tab ConfigurationManager.
- Nhấp chuột phải vào Configuration đang sử dụng, chọn Properties.
- Trong phần Bill of Materials Options, tìm Part number displayed when used in a bill of materials.
- Chọn nguồn phù hợp:
- Document Name: Sử dụng tên tài liệu.
- Configuration Name: Sử dụng tên cấu hình.
- User Specified Name: Nhập mã riêng như CK-003 (khi tùy chọn này khả dụng).
- Xác nhận thiết lập, lưu file và kiểm tra lại BOM trong bản vẽ.
Lưu ý: Một Part có nhiều Configuration có thể cần mã riêng cho từng cấu hình. Vì vậy, hãy kiểm tra đúng Configuration đang được lắp trong Assembly, không chỉ Configuration mặc định.
Với một số môi trường 3DEXPERIENCE, các lựa chọn có thể khác bản SOLIDWORKS thông thường.
Bước 2: Tạo và kiểm tra bảng BOM trong Drawing
Sau khi hoàn thành Assembly, tiến hành tạo bản vẽ lắp và bảng kê vật tư:
- Mở Drawing của Assembly và chèn hình chiếu cần thể hiện.
- Chọn hình chiếu lắp ráp, vào Insert > Tables > Bill of Materials hoặc lệnh Bill of Materials trong giao diện tương ứng.
- Chọn kiểu BOM phù hợp: Top-level only, Parts only hoặc Indented, tùy yêu cầu thể hiện cụm lắp và chi tiết con.
- Kiểm tra đúng Configuration và các thiết lập nhóm linh kiện.
- Bảo đảm bảng BOM có các cột thiết yếu: ITEM NO., PART NUMBER, DESCRIPTION và QTY.
- So sánh một vài dòng BOM với dữ liệu của Part/Assembly để xác định mã đã đúng.
Lưu ý kỹ thuật: Không nên chỉ đổi tên tiêu đề cột thành “PART NUMBER” rồi mặc định xem đó là nguồn mã chuẩn.
Nếu cột đang lấy từ Custom Property, hãy xác định đúng tên thuộc tính và bảo đảm các Part đều có dữ liệu nhất quán.
Bước 3: Cho Balloon hiển thị Part Number giống BOM
Khi muốn ký hiệu Balloon hiển thị mã chi tiết thay vì số thứ tự:
- Trong bản vẽ Drawing, chọn Insert > Annotations > Balloon, hoặc nhấp vào Balloon đã có.
- Mở Balloon PropertyManager.
- Tìm mục Balloon text trong phần thiết lập Balloon.
- Chọn Part Number (BOM) thay cho Item Number.
- Gắn Balloon đúng vào chi tiết trong hình chiếu và kiểm tra nội dung hiển thị.
- Lặp lại với các Balloon cần đổi. Với bản vẽ nhiều Balloon, có thể thiết lập và tạo nhóm Balloon theo quy trình phù hợp của phiên bản đang dùng.
Ví dụ, nếu BOM có dòng ITEM NO. = 3, PART NUMBER = CK-003, kết quả sẽ là:
- Balloon text = Item Number → Balloon hiển thị 3.
- Balloon text = Part Number (BOM) → Balloon hiển thị CK-003.
Tùy chọn Part Number (BOM) được thiết kế để hiển thị thông tin tương ứng ở cột Part Number của bảng BOM.
Khi trường trong bảng BOM được liên kết với mô hình, những thay đổi từ mô hình có thể được cập nhật lên Balloon.
Bước 4: Liên kết Balloon với đúng bảng BOM
Nếu một Drawing có nhiều hình chiếu, nhiều Configuration hoặc nhiều bảng BOM, Balloon có thể đang tham chiếu đến bảng không mong muốn.
Đặc biệt, nếu bạn cần Item Number trên Balloon khớp chính xác với ITEM NO. của một BOM cụ thể, hãy kiểm tra liên kết tại Drawing View.
Cách thực hiện:
- Nhấp chuột phải vào Drawing View có các Balloon, chọn Properties.
- Trong hộp thoại Drawing View Properties, tìm nhóm Balloons.
- Bật Link balloon text to specified table.
- Chọn đúng bảng BOM cần tham chiếu trong danh sách.
- Nhấn OK, kiểm tra lại Balloon và các dòng ITEM NO. trên bảng BOM.
Nếu BOM nằm ở Sheet khác, việc liên kết Drawing View với bảng BOM phù hợp cũng giúp tránh tham chiếu đến nguồn đánh số không mong muốn.
Trường hợp xóa hoặc thay BOM cũ, nên kiểm tra lại liên kết này trước khi tạo lại toàn bộ Balloon.
Bước 5: Kiểm soát thứ tự đánh số và cập nhật bản vẽ
Nếu mục tiêu là đồng bộ Item Number, ngoài việc liên kết bảng BOM, cần chú ý cách sắp xếp dòng:
- Follow assembly order: Đánh số BOM theo thứ tự linh kiện trong Assembly theo thiết lập áp dụng.
- Do not change item numbers: Giúp giữ số thứ tự BOM khi có những thay đổi nhất định; cần kiểm tra trước khi muốn đánh số lại.
- Resequence existing balloons: Có thể sử dụng trong quy trình Auto Balloon để đánh số lại các Balloon hiện có theo điều kiện hỗ trợ của lệnh.
Chỉ nên đánh lại thứ tự khi hiểu rõ tác động đến bảng kê vật tư.
Sau khi sửa Assembly, Configuration hoặc BOM, hãy Rebuild (Ctrl + B, hoặc Ctrl + Q để Force Rebuild khi cần), lưu file và kiểm tra kết quả trực tiếp trên Drawing.
Tránh nhập số hoặc mã bằng Text thủ công để che lỗi liên kết. Cách này có thể làm bản vẽ nhìn đúng tại thời điểm xuất nhưng thiếu khả năng cập nhật khi mô hình thay đổi.
XEM THÊM: Hướng dẫn bóc tách bản vẽ
3. Nếu công ty dùng Custom Property để quản lý mã vật tư thì sao?
Nhiều doanh nghiệp lưu mã vật tư trong một thuộc tính riêng, ví dụ PartNo, MaChiTiet hoặc ERP_Code, thay vì sử dụng cách đặt mã trong Configuration Properties.
Khi đó, hãy thống nhất một nguồn dữ liệu cho cả BOM và Balloon.
Cách làm gợi ý:
- Mở File > Properties của từng Part; tạo hoặc kiểm tra thuộc tính mã, chẳng hạn PartNo = CK-003.
- Trong BOM, chỉnh Column Property để cột mã lấy đúng Custom Property = PartNo.
- Trong Balloon PropertyManager, chọn Custom Properties, rồi chọn thuộc tính PartNo tương ứng, thay vì mặc định cho rằng Part Number (BOM) luôn trỏ tới thuộc tính tùy chỉnh này.
- Kiểm tra Configuration-specific properties nếu mã thay đổi theo cấu hình.
- Thử thay đổi một mã mẫu, cập nhật bản vẽ và xác minh BOM, Balloon cùng hiển thị giá trị mong muốn.
Nguyên tắc: Dữ liệu dùng trên BOM và Balloon phải có cùng nguồn và cùng phạm vi cấu hình.
Đây là cách hạn chế nhập mã nhiều lần và giảm sai sót khi tạo bản vẽ hàng loạt.
4. Các lỗi Balloon và BOM thường gặp cùng cách khắc phục
| Hiện tượng | Nguyên nhân cần kiểm tra | Cách xử lý |
| Balloon hiện 3 nhưng BOM ghi CK-003 | Balloon đang hiển thị Item Number | Chọn Part Number (BOM) nếu muốn hiện mã CK-003 |
| Balloon hiện * | Chi tiết bị Exclude from BOM hoặc không thuộc Configuration mà BOM đang tham chiếu | Kiểm tra Component Properties, cấu hình và BOM đang liên kết |
| Balloon đánh số khác ITEM NO. trong BOM | Drawing View liên kết nhầm bảng BOM hoặc trật tự đánh số đã thay đổi | Chọn đúng Link balloon text to specified table, kiểm tra thứ tự BOM |
| Balloon hiện tên file thay vì mã hàng | Part Number trong Configuration đang lấy Document Name, hoặc kiểu Balloon text chưa đúng | Chỉnh cấu hình mã và Balloon text |
| BOM có mã nhưng Balloon không lấy đúng Custom Property | Hai nơi đang dùng nguồn thuộc tính khác nhau | Đồng nhất Property name, BOM Column Property và Balloon Custom Properties |
| Một mã dùng cho nhiều biến thể ngoài ý muốn | Nhiều Configuration đang dùng cùng một mã | Kiểm tra Configuration Properties và cách nhóm dòng trong BOM |
5. Ví dụ thực tế: đồng bộ Balloon trên bản vẽ lắp cơ khí
Giả sử một cụm truyền động có bảng BOM như sau:
| ITEM NO. | PART NUMBER | TÊN CHI TIẾT | QTY. |
| 1 | CK-001 | Thân gối đỡ | 1 |
| 2 | CK-002 | Ổ bi 6205 | 2 |
| 3 | CK-003 | Bánh răng | 1 |
| 4 | CK-004 | Trục truyền | 1 |
Yêu cầu A – Balloon ghi số thứ tự: Đặt Balloon text là Item Number, chọn đúng bảng BOM. Kết quả lần lượt là 1, 2, 3, 4. Người đọc đối chiếu số này với cột ITEM NO. để tìm mã sản phẩm.
Yêu cầu B – Balloon ghi mã chi tiết: Đặt Balloon text là Part Number (BOM). Kết quả là CK-001, CK-002, CK-003, CK-004. Điều này thuận tiện khi cần nhận diện mã trực tiếp trên bản vẽ, nhưng nên điều chỉnh kích thước và vị trí Balloon để tránh che hình chiếu.
Yêu cầu C – BOM dùng mã ERP riêng: Nếu cột mã đang lấy Custom Property PartNo hoặc ERP_Code, hãy thiết lập Balloon cùng nguồn thuộc tính và kiểm tra kết quả trên một chi tiết trước khi áp dụng toàn bộ bản vẽ.
6. Checklist kiểm tra trước khi xuất PDF hoặc DWG
Trước khi bàn giao bản vẽ, hãy xác nhận:
- Đúng Assembly và Configuration dùng để tạo Drawing.
- Mã Part Number của các chi tiết đã được chuẩn hóa.
- BOM có đủ ITEM NO., PART NUMBER, DESCRIPTION, QTY. theo yêu cầu.
- Balloon text đang đúng chế độ: Item Number, Part Number (BOM) hoặc Custom Properties.
- Drawing View tham chiếu đúng bảng BOM.
- Không còn Balloon hiển thị dấu * bất thường.
- Không có mã bị ghi đè thủ công gây mất liên kết.
- Đã Rebuild, kiểm tra lại và lưu bản vẽ trước khi xuất file.
7. Câu hỏi thường gặp về Balloon và BOM trong SOLIDWORKS
Balloon có tự động lấy Part Number từ BOM không?
Có, nếu bạn chọn Part Number (BOM) trong Balloon PropertyManager và thiết lập dữ liệu BOM đúng nguồn. Mặc định Balloon thường được dùng để thể hiện Item Number nên cần kiểm tra lựa chọn hiện tại.
Vì sao Balloon hiện số 5 nhưng mã trong BOM lại là CK-005?
Vì 5 là Item Number, còn CK-005 là Part Number. Hai giá trị phục vụ hai mục đích khác nhau và không nhất thiết phải giống nhau.
Có thể làm cho Balloon luôn khớp với một BOM cụ thể không?
Có thể liên kết Drawing View bằng Link balloon text to specified table. Việc này đặc biệt quan trọng với bản vẽ có nhiều BOM hoặc nhiều Configuration. Sau đó hãy kiểm tra đúng kiểu nội dung Balloon.
Dấu sao (*) trên Balloon có nghĩa là gì?
Thông thường cần kiểm tra xem thành phần có bị Exclude from bill of materials hay không, hoặc Drawing View và BOM có đang tham chiếu cùng Configuration hay không.
Có nên gõ thủ công mã Part Number vào Balloon?
Không nên dùng cách này như giải pháp chính vì nhãn có thể không còn cập nhật theo mô hình. Hãy dùng Part Number (BOM) hoặc Custom Properties để duy trì liên kết dữ liệu.
Tài liệu hướng dẫn xuất bản vẽ kỹ thuật trên SOLIDWORKS Drawing Tools + tạo TEMPLATE
8. Học SOLIDWORKS từ cơ bản đến nâng cao cùng HỌC CƠ KHÍ
Đồng bộ Balloon và BOM là một kỹ năng quan trọng khi lập bản vẽ lắp, bóc tách vật tư và chuẩn bị hồ sơ phục vụ gia công, lắp ráp.
Để thực hiện thành thạo, người học nên nắm chắc cả quy trình Part → Assembly → Drawing, các thuộc tính chi tiết, Configuration và cách tạo BOM.
Nếu bạn muốn học SOLIDWORKS có hệ thống, có thể tham khảo KHÓA HỌC SOLIDWORKS TỪ CƠ BẢN ĐẾN NÂNG CAO CỦA HỌC CƠ KHÍ.
Khóa học hướng tới việc vận dụng kiến thức vào thiết kế cơ khí và triển khai bản vẽ thực tế, phù hợp cho người mới học, sinh viên ngành cơ khí cũng như người đang làm thiết kế cần củng cố kỹ năng.
Lợi ích học tập nổi bật: Học online mọi lúc, tập trung thực hành thực tế và mua một lần, học trọn đời theo thông tin giới thiệu của HỌC CƠ KHÍ.
Xem chi tiết Khóa học Solidworks từ cơ bản đến nâng cao
Kết luận
Muốn đồng bộ chính xác dữ liệu giữa Balloon và BOM trong SOLIDWORKS, hãy nhớ ba nguyên tắc:
- Phân biệt Item Number và Part Number.
- Thống nhất nguồn dữ liệu từ Part/Configuration đến BOM.
- Thiết lập Balloon và liên kết Drawing View với đúng bảng BOM.
Khi thao tác theo trình tự này, bản vẽ lắp sẽ rõ ràng hơn, giảm nguy cơ sai mã vật tư và thuận tiện hơn trong quá trình cập nhật thiết kế.
Hình minh họa dạng sơ đồ, không phải ảnh chụp trực tiếp giao diện; tên menu có thể khác nhau tùy phiên bản.
Trọn bộ Tài liệu tự học SOLIDWORKS hiệu quả
![Trọn bộ [Video+tài liệu] tự học SOLIDWORKS hiệu quả](https://i0.wp.com/hoccokhi.org/wp-content/uploads/2026/09/tron-bo-video-tai-lieu-tu-hoc-solidworks.jpg?resize=1024%2C576&ssl=1)
Tham khảo khóa học AUTOCAD
Tham khảo khóa học Mastercam
Lộ trình học tập hiệu quả cho sinh viên cơ khí
Việc có quá nhiều phần mềm có thể khiến bạn bị ngợp. Do đó, hãy xây dựng cho mình một lộ trình học tập khoa học theo 3 bước sau. (Tham khảo thêm hình minh họa ở phần 1 để thấy sự kết nối):
- Nắm vững nguyên lý cơ bản: Hãy luôn nhớ rằng, phần mềm chỉ là công cụ hỗ trợ. Điều kiện tiên quyết là bạn phải hiểu rõ các nguyên lý vẽ kỹ thuật. Nắm chắc quy tắc về hình chiếu vuông góc. Dung sai và các tiêu chuẩn vẽ kỹ thuật hiện hành.
- Học từng bước một: Đừng tham lam học tất cả cùng lúc. Hãy bắt đầu từ việc thành thạo AutoCAD 2D để rèn luyện tư duy bản vẽ phẳng. Sau khi đã vững, hãy chuyển sang học dựng hình khối 3D trên SolidWorks hoặc Inventor.
- Thực hành thực tế: Trăm hay không bằng tay quen. Hãy thử sức bằng cách dùng thước kẹp tự đo. Và vẽ lại các chi tiết máy thật xung quanh bạn. Đồng thời, bạn có thể tìm hiểu thêm các khóa học chuyên sâu bên ngoài. Để cập nhật thêm các kỹ năng thực chiến (như lập trình CAM, phân tích CAE).
Kết luận: Quãng thời gian sinh viên. Là thời điểm vàng để trau dồi các kỹ năng sử dụng phần mềm chuyên ngành. Hãy trang bị cho mình tối thiểu một phần mềm CAD. Một phần mềm CAM và hiểu biết cơ bản về CAE.
Chúc các bạn kỹ sư cơ khí, tương lai sớm làm chủ được công nghệ. Và gặt hái nhiều thành công trên con đường sự nghiệp!
Các bạn có thể tham khảo khóa học bài bản theo lộ trình như bên dưới nhé!
Trung tâm Học Cơ Khí, có tuyển sinh các lớp học AutoCAD Solidwokrs Mastercam tại trung tâm và online. Lớp có giảng viên hướng dẫn.
Học AutoCAD Solidworks Mastercam tại Trung Tâm Học Cơ Khí có gì khác biệt?
Trung Tâm Học Cơ Khí, là đơn vị có nhiều năm kinh nghiệm. Trong việc đào tạo AutoCAD, Solidworks, Mastercam tại Hồ Chí Minh. Và nhiều tỉnh thành trên toàn quốc. Sau nhiều năm đào tạo các phần mềm AutoCAD, Solidworks, Mastercam. Trung Tâm Học Cơ Khí đã cho ra lò hàng trăm kỹ sư thiết kế cơ khí giỏi. Đạt chứng chỉ quốc tế.
Học viên học tại Trung tâm sẽ được:
- Đào tạo tư duy thiết kế từ căn bản đến nâng cao. Học viên không chỉ học lý thuyết mà còn thực hành. Và nhận được rất nhiều kiến thức chia sẻ thực tế hữu ích.
- Trung tâm tuyển sinh liên tục nên học viên không mất thời gian chờ đợi.
- Giảng viên đều là những người có thâm niên sử dụng AutoCAD/Solidworks/Mastercam, giàu kinh nghiệm thực tế và sáng tạo.
- Trong quá trình học tập, học viên sẽ được cung cấp tài liệu học miễn phí, hỗ trợ sửa bài,… Nếu bạn chọn hình thức học online sẽ nhận được video xem lại vào cuối buổi học.
- Được hỗ trợ chuyên môn trong và sau khóa học. Được học lại miễn phí ở khóa sau nếu chưa hiểu bài, hoặc ngưng học do kẹt việc đột xuất.
- Trung tâm hỗ trợ ôn thi chứng chỉ SOLIDWORKS, làm đồ án tốt nghiệp. Giải đáp các thắc mắc sau khi học viên đã đi làm.
Đặc biệt Trung tâm còn hỗ trợ học viên viết CV xin việc. Tạo cơ hội việc làm phù hợp với năng lực cá nhân.
Ngoài ra, Học Cơ Khí còn có các [tài liệu + video] tự học
Tài liệu tự học AutoCAD, Solidworks, Mastercam, Catia, Inventor…
Đánh giá khách quan từ học viên đã học tại trung tâm
Nếu bạn muốn trở thành kỹ sư thiết kế cơ khí giỏi. Thì hãy tham gia học và thực hành bài tập ngay hôm nay. Để được giải đáp thắc mắc. Hãy liên hệ ngay với Trung Tâm Học Cơ Khí theo thông tin bên dưới nhé!
Trung tâm đào tạo AUTOCAD SOLIDWORKS MASTERCAM – HỌC CƠ KHÍ
Địa chỉ: 62A Nam Hoà, P. Phước Long, TPHCM
Điện thoại: 033.666.2767 (Mr.Thảo) hoặc 0909.500.365 (Zalo Tuyển Sinh)
Website: hoccokhi.org – hoccokhi.vn
Email: hoccokhi.org@gmail.com
